Hoe maak je een glasschilderij schoon zonder krassen?

Maak een glasschilderij van acrylglas schoon met een schone, zachte en licht vochtige doek. Gebruik voor vingerafdrukken eventueel lauwwarm water met een kleine hoeveelheid mild afwasmiddel. Wrijf het oppervlak niet droog, gebruik geen schuurspons en pak niet automatisch een gewone glasreiniger: acrylglas vraagt een andere behandeling dan vensterglas.

Een glanzend glasschilderij laat kleuren helder uitkomen, maar in strijklicht zie je ook sneller stof en vingerafdrukken. Met de verkeerde doek of reiniger kun je fijne krasjes, een doffe plek of strepen veroorzaken. Gelukkig is voor normaal onderhoud meestal weinig nodig.

Een glasschilderij is geen gewoon vensterglas

De glasschilderijen in de collectie van Online Schilderij zijn kunstprints op acrylglas, ook wel plexiglas genoemd. Acrylglas is een transparante kunststof en geen mineraalglas. Het gladde, glanzende oppervlak geeft de voorstelling een moderne uitstraling en optische diepte.

Dat materiaalverschil bepaalt hoe je schoonmaakt. De fabrikant van PLEXIGLAS waarschuwt dat gebruikelijke glasreinigers voor glas bedoeld zijn en dat acrylglas anders moet worden onderhouden. Begin daarom altijd met de onderhoudsinformatie op de productpagina van jouw schilderij.

Wat heb je nodig?

• Een schone, zachte en pluisvrije microvezeldoek.
• Lauwwarm water.
• Eventueel een kleine hoeveelheid mild afwasmiddel.
• Een tweede schone, licht vochtige doek voor het nawrijven.
• Bij een groot formaat eventueel iemand die het schilderij ondersteunt.

PLEXIGLAS noemt lauwwarm water, afwasmiddel en een zachte, pluisvrije doek of zachte spons als geschikte hulpmiddelen.

Controleer de doek vóór gebruik. Een zachte doek met een zandkorrel, opgedroogd vuil of verfresten kan alsnog krassen maken. Gebruik daarom geen doek die net voor een ander schoonmaakwerk is gebruikt.

Glasschilderij schoonmaken in vijf stappen

1. Bekijk eerst het oppervlak en de ophanging

Controleer waar het vuil zit en of het schilderij stabiel hangt. Voor een beetje stof hoef je een stevig gemonteerd werk meestal niet van de muur te halen. Bij een groot schilderij, een losse bevestiging of vuil langs de randen is het veiliger om het werk met twee personen te ondersteunen.

Druk tijdens het reinigen niet hard tegen het midden van de plaat. Houd zo nodig met één hand de rand tegen, zonder de voorkant met je vingers aan te raken.

2. Verwijder stof niet met een droge poetsbeweging

Maak de doek licht vochtig met schoon water en neem het stof rustig af. PLEXIGLAS adviseert om acrylglas niet volledig droog schoon te wrijven. Droog wrijven kan statische lading veroorzaken, waardoor het oppervlak juist opnieuw stof aantrekt, en kan de kans op krasjes vergroten.

3. Behandel vingerafdrukken met mild sop

Voeg bij vettige vingerafdrukken een kleine hoeveelheid mild afwasmiddel toe aan lauwwarm water. Maak de doek vochtig, maar niet druipend nat.

Spuit of giet reinigingsmiddel niet rechtstreeks op het schilderij. Zo voorkom je dat vloeistof langs de randen, achter de print of bij de ophanging terechtkomt.

Veeg met lichte, brede bewegingen over het oppervlak. Laat hardnekkig vuil eerst met het vocht loskomen in plaats van harder te gaan schrobben.

4. Neem zeepresten af

Gebruik een tweede, schone doek die alleen met water licht vochtig is. Neem het oppervlak gelijkmatig af, zodat er geen laagje afwasmiddel achterblijft. Werk van boven naar beneden en controleer het resultaat vanuit een schuine hoek.

5. Laat het oppervlak rustig drogen

Wrijf het acrylglas niet stevig droog. Verwijder alleen eventuele druppels voorzichtig met een zachte doek en laat het resterende vocht aan de lucht verdwijnen. Raak het oppervlak daarna zo weinig mogelijk aan.

Praktische tip: houd een aparte microvezeldoek uitsluitend voor glasschilderijen. Was deze zonder wasverzachter en bewaar hem schoon en stofvrij, zodat er geen schoonmaakmiddel of hard vuil van ander gebruik achterblijft.

Welke middelen kun je beter vermijden?

De fabrikant waarschuwt onder meer voor reinigingsmiddelen met benzeen, ethanol, andere alcoholen of verdunners. Ook alcoholhoudende ruitenreinigers en meubelpoets kunnen het materiaal beschadigen of strepen achterlaten.

Gebruik bij hardnekkige vervuiling alleen een reiniger die expliciet geschikt is voor acrylglas én voor de uitvoering van jouw kunstwerk. Test een onbekend product eerst uiterst voorzichtig op een onopvallende rand.

De fabrikant van PLEXIGLAS noemt speciale kunststofreinigers voor zwaardere vervuiling, maar dat betekent niet automatisch dat ieder middel geschikt is voor de print, coating of bevestiging van een afgewerkt glasschilderij.

Waarom trekt acrylglas soms snel opnieuw stof aan?

Acrylglas kan statisch worden, vooral wanneer je het droog poetst. Daardoor wordt stof aangetrokken. Een licht vochtige doek voorkomt een deel van dat effect.

Voor losse acrylglas platen bestaan antistatische kunststof reinigers, maar gebruik zo’n product op een kunstwerk alleen wanneer de productinformatie de toepassing toestaat.

Kijk ook naar de plek waar het schilderij hangt. Boven een radiator, vlak bij een vaak geopend raam of dicht bij een kookgedeelte komt doorgaans sneller stof of vettige neerslag op het oppervlak. Regelmatig voorzichtig afstoffen is dan beter dan wachten tot stevig poetsen nodig is.

Wat doe je bij een kras?

Ga een kras in een glasschilderij niet zelf schuren of polijsten. Technische acrylglasplaten kunnen in sommige situaties worden gepolijst, maar een glasschilderij is een afgewerkt kunstproduct.

Zonder kennis van de printopbouw, coating en plaatdikte kun je de glans of afbeelding plaatselijk veranderen. Maak bij een duidelijke kras eerst een foto bij daglicht en neem contact op voordat je een reparatiemiddel gebruikt. Zo voorkom je dat een kleine beschadiging groter wordt.

Veelgestelde vragen over het schoonmaken van glasschilderijen

Kan ik Glassex of een andere glasreiniger gebruiken?

Niet zonder te controleren dat het middel geschikt is voor acrylglas en de afwerking van het schilderij. De PLEXIGLAS-fabrikant adviseert gewone glasreinigers alleen voor glas en waarschuwt voor middelen met onder meer alcohol of oplosmiddelen.

Lauwwarm water met een beetje mild afwasmiddel is voor normaal vuil de veiligere basis.

Mag ik een glasschilderij met een droge microvezeldoek afstoffen?

Op de collectiepagina wordt een droge of licht vochtige zachte doek genoemd. Voor het kleinste risico op statische lading en krasjes is een schone, licht vochtige doek de voorzichtigste keuze, in lijn met het onderhoudsadvies voor PLEXIGLAS. 

Moet het schilderij van de muur om het schoon te maken?

Voor licht stof meestal niet, mits het schilderij stevig en veilig hangt. Haal een groot of instabiel werk niet alleen van de muur. Controleer bij twijfel eerst de ophanging en vraag iemand om te helpen.

Hoe vaak moet ik een glasschilderij schoonmaken?

Er is geen vaste termijn. Reinig wanneer stof of afdrukken zichtbaar worden. Licht en regelmatig onderhoud met een vochtige zachte doek is doorgaans beter dan zelden en krachtig poetsen.

Kan ik ook de achterkant schoonmaken?

Maak een gemonteerde of bedrukte achterkant niet nat en demonteer geen ophangsysteem zonder de productinformatie te controleren. Verwijder daar alleen voorzichtig los stof waar je veilig bij kunt.

Houd de glans mooi met zo weinig mogelijk middelen

Begin met water en een schone, zachte doek en voeg alleen bij vingerafdrukken een klein beetje mild afwasmiddel toe. Voorkom druk, droog wrijven en agressieve reinigers. Zo blijft het glanzende oppervlak het ontwerp helder presenteren.

Bekijk de actuele collectie glasschilderijen op acrylglas. Wil je ook de bevestiging controleren? Lees dan hoe je een glasschilderij ophangt of bekijk de ophangsystemen voor schilderijen en spiegels.

---