Welke spielatten moet je bestellen voor één spieraam?

Voor een rechthoekig spieraam bestel je twee spielatten voor de breedte en twee voor de hoogte. Voor een vierkant frame bestel je vier latten van dezelfde lengte. De gekozen lengte is de buitenmaat van het samengestelde frame. Controleer bij grotere maten vóór het bestellen of je ook een passende tussenlat of kruisconstructie nodig hebt.

Je wilt een canvas van 60 × 80 cm maken en ziet losse latten in allerlei lengtes. Moet je dan één set van 60 cm en één set van 80 cm kiezen, of vier keer beide maten? En hoort er nog een steunlat bij? Met deze bestelgids stel je stap voor stap het juiste spieraam samen.

Begin bij de gewenste buitenmaat

De maat van een spielat verwijst naar de buitenmaat van het frame nadat de hoeken in elkaar zijn geschoven. Een lat van 60 cm vormt dus een zijde van een spieraam met een buitenmaat van 60 cm. Je hoeft zelf geen centimeters af te trekken voor de hoekverbinding.

Bij de Spielatten Standard kies je uit lengtes van 20 tot en met 120 cm, oplopend per 5 cm. Het houten profiel is 44 mm breed en 18 mm diep. Dit zijn losse latten; het doek is niet inbegrepen.

Hoeveel losse spielatten heb je nodig?

Een gewoon vierkant of rechthoekig spieraam heeft vier buitenlatten. De bestellijst hangt af van de vorm:

Let in de winkelwagen op het woord losse lat. Twee latten van één lengte vormen alleen de twee tegenoverliggende zijden; voor een volledig rechthoekig frame heb je ook twee latten van de andere lengte nodig.

Wanneer kies je een tussenlat of kruisconstructie?

Extra ondersteuning helpt het frame zijn vorm te behouden en kan doorbuigen beperken. Canvasfabrikant Fredrix noemt dwarsversteviging als middel om een frame extra te ondersteunen, buigen en kromtrekken tegen te gaan en het frame haaks te houden. Het precieze omslagpunt verschilt echter per profiel en systeem. Gebruik daarom de richtlijn van de latten die je daadwerkelijk bestelt.

Voor het Standard-profiel van Online Schilderij geldt deze keuzehulp:

Kijk niet alleen naar de oppervlakte van het doek. Ook een smal frame van 40 × 100 cm heeft een lange zijde van 100 cm. De vorm, doekspanning en toepassing tellen mee.

Bekijk de Tussenlat Standard voordat je bestelt. De tussenlatten zijn verkrijgbaar in stappen van 10 cm; niet iedere spielatlengte heeft dus automatisch een passende steunlat. Controleer ook of de buitenlatten de juiste opname voor de versteviging hebben.

Bij twijfel kun je via de contactpagina de volledige framemaat en gewenste doekspanning doorgeven.

Hoe groot moet het losse canvasdoek zijn?

De framemaat is niet hetzelfde als de benodigde doekmaat. Het doek moet over de diepte van de lat en daarna ver genoeg naar de achterkant lopen om het vast te pakken, om te vouwen en te bevestigen.

Doekbreedte = framebreedte + 2 × (framediepte + bevestigingsmarge)
Doekhoogte = framehoogte + 2 × (framediepte + bevestigingsmarge)

Stel dat je een frame van 40 × 50 cm maakt met het Standard-profiel van 18 mm diep. Als je voor jouw werkwijze 3 cm bevestigingsmarge aan de achterkant wilt overhouden, reken je per zijde 1,8 + 3 = 4,8 cm. Het doek moet in dit rekenvoorbeeld dus minstens 49,6 × 59,6 cm zijn.

Rond liever naar boven af en controleer vooraf of je het doek met jouw tang, vouw- en nietmethode goed kunt vastpakken.

Een vaste regel als ‘altijd 3 cm extra per zijde’ houdt geen rekening met de framediepte en is daarom niet voor iedere situatie voldoende. Bij bedrukt canvas moet je bovendien bepalen welk deel op de voorkant zichtbaar blijft en of de afbeelding over de zijkanten mag doorlopen.

Losse latten of een compleet spieraam kiezen?

Losse latten zijn handig als je zelf twee lengtes wilt combineren. Weet je al dat je een gebruikelijke verhouding nodig hebt, dan kun je ook een frame als één product kiezen.

In de collectie spielatten en spieramen staan onder meer vierkante, rechthoekige en panoramische varianten.

De keuze verandert niets aan de hoofdregel: de gekozen framemaat is de buitenmaat van het zichtbare frame, terwijl je voor het doek rondom extra materiaal nodig hebt.

Controleer het frame vóór je het doek opspant

Schuif eerst de vier hoekverbindingen in elkaar en leg het frame vlak. Meet daarna beide diagonalen. Zijn die even lang, dan staat het rechthoekige frame haaks. Plaats een eventuele tussenlat of kruisconstructie voordat het doek de achterkant bedekt.

Span vervolgens vanuit het midden van de zijden gelijkmatig naar de hoeken. De meegeleverde spietjes zijn bedoeld om de spanning voorzichtig bij te stellen.

Jackson’s Art legt uit dat spietjes de hoekverbinding een klein stukje kunnen openen en adviseert gelijkmatig en behoedzaam te werken. Bewaar de spietjes ook als je ze niet direct gebruikt; ze kunnen later van pas komen wanneer het doek iets slapper wordt.

Veelgestelde vragen over spielatten bestellen

Zijn twee latten genoeg voor een spieraam?

Nee. Voor een vierkant of rechthoekig frame heb je vier buitenlatten nodig. Bij een rechthoek zijn dat twee gelijke paren; bij een vierkant vier latten van dezelfde lengte.

Moet ik de dikte van de hoekverbinding van de maat aftrekken?

Nee. Bij de Spielatten Standard correspondeert de gekozen lengte met de buitenmaat van het samengestelde frame.

Is een tussenlat even lang als de binnenruimte van het frame?

De fysieke steunlat past binnen het frame, maar maatlabels en aansluitingen zijn systeemafhankelijk. Jackson’s Art wijst er bijvoorbeeld op dat zijn steunlatten voor de bijbehorende buitenmaat worden gelabeld, hoewel ze feitelijk korter zijn.

Neem die regel niet automatisch over voor een ander merk. Kies alleen een steunlat die volgens de productinformatie bij jouw spielatten past.

Kan ik spielatten van verschillende systemen combineren?

Doe dat niet zonder de aansluiting te controleren. Hoekprofielen, sleuven en spietjes kunnen per fabrikant en serie verschillen. Bestel de vier buitenlatten en de versteviging bij voorkeur binnen één compatibel systeem.

Welke kant van de spielat hoort aan de voorkant?

De opstaande of aflopende profielrand hoort aan de doekzijde. Daardoor raakt het gespannen doek vooral de buitenrand en wordt de kans op een zichtbare afdruk van de binnenkant van de lat kleiner.

Maak vóór het bestellen één complete materialenlijst

Noteer de gewenste buitenmaat, schrijf de vier losse latten uit en beoordeel de langste zijde op versteviging. Bereken daarna de doekmaat met de framediepte én jouw bevestigingsmarge. Zo ontdek je vóór het opspannen of een lat, steun of stuk doek ontbreekt.

Meer achtergrond over de constructie lees je in Wat is een spieraam?.